Voorspelbaar en consistent beleid levert meer op dan hoge klimaatambities

In commissieverband debatteerde de Tweede Kamer op donderdag 16 april over de verduurzaming van de industrie. Lees hieronder de bijdrage van SGP-Kamerlid André Flach.

Algemeen
Vorige week hebben we een stevig debat gehad over Tata Steel. Mooi dat we nu met elkaar de schouders kunnen zetten onder de hele industrie. De SGP zet liever in op behoud en vergroening van productiecapaciteit hier in Nederland dan op meer import van staal, brandstoffen en andere producten uit de China’s van deze wereld.

Voorspelbaar, consistent en volhoudbaar beleid gaat ons meer opleveren dan hoge klimaatambities met grote kans op ge-jojo met maatregelen. Bedrijven hebben immers investeringszekerheid nodig. Daar hoort ook zicht op lange termijn ondersteuning van de overheid bij. Een horizon van enkele jaren voor subsidieregelingen of de 2035-horizon voor de Indirecte Kostencompensatie is voor de overheid misschien ver weg, maar voor bedrijven niet. Alleen al het jaarlijks fluctueren van budgetten voor een subsidieregeling als de regeling Demonstratie Energie- en Klimaatinnovatie geeft onzekerheid. Gaat het kabinet kijken hoe meer langjarige zekerheid gegeven kan worden?

Goed dat het nieuwe kabinet geld uittrekt voor verlaging van elektriciteitskosten en de Indirecte Kostencompensatie. Cruciaal is verder dat de nettarieven betaalbaar blijven en bedrijven aansluitingen op het net krijgen om te elektrificeren.
 
Indirecte Kostencompensatie
In de Voorjaarsnota stelt het kabinet voor het budget van de Indirecte Kostencompensatie voor 2026 door te schuiven naar 2027. Ik snap dat het RVO extra werk kost, maar dit kan toch niet waar zijn? Onze industrie staat al op achterstand ten opzichte van omliggende landen. Dan moeten we die afstand toch niet onnodig groter maken? Ik roep de bewindslieden op om ervoor te zorgen dat de IKC dit jaar al uitgekeerd wordt.

CO2-heffing
Wanneer komt er een wetsvoorstel om de CO2-heffing definitief te schrappen?
Ik vraag de bewindslieden om vaart te maken. Als de ETS-prijs door Europese versoepelingen gaat zakken, dreigen bedrijven alsnog een nationale heffing aan de broek te krijgen. De SGP wil dat graag voorkomen. Wordt tot het definitief schrappen van de heffing het heffingstarief naar beneden bijgesteld?

Cluster 6
Net als de grote industriecomplexen zitten cluster 6 bedrijven in zwaar weer. Daarbij komt dat tweederde van de verduurzamingsprojecten stilligt, omdat de netaansluiting en infrastructuur nog niet gerealiseerd kan worden. De recente Kamerbrief noemt de cluster 6 bedrijven, maar ze lijken letterlijk en figuurlijk achteraan te komen. Waar zouden de bewindslieden graag uit willen komen?

Worden samenwerkingsverbanden van cluster 6 bedrijven meegenomen in de maatwerkafspraken? Wordt gekeken hoe ook cluster 6 bedrijven kunnen profiteren van de middelen voor verlaging van elektriciteitskosten en de indirecte kostencompensatie? Wordt aangestuurd op snelle aanleg van regionale waterstofnetten voor blauwe waterstof?

Flex-e regeling
De SGP pleit voor versterking van de Flex-e regeling. Het schept ruimte op het net voor elektrificatie. Wordt ingezet op verbreding, zodat meer flexibiliteitsopties in aanmerking komen? Wordt gericht geïnvesteerd in het aanboren van onbenut potentieel voor flexibiliteit bij grote aansluitingen, in combinatie met afspraken met de netbeheerder en een korting op het nettarief?

AVI’s
Afvalenergiecentrales hebben het voor de kiezen gekregen. Meer afvalstoffenbelasting, meer CO2-heffing en minder terugsluis. Dat zet investeringen in bijvoorbeeld CO2-opslag onder grote druk. Maar het is ook een aderlating voor recycling en de afzet van recyclaat. Omdat reststromen alsnog gestort of verbrand moeten worden, gaat die prijs ook omhoog. De Kamer heeft per motie gevraagd om een alternatieve invulling. Hoe wordt dit opgepakt?

Ammoniakproductie
Tijdens het laatste commissiedebat waterstof hebben we gesproken over de jaarverplichting groene waterstof voor ammoniakproductie. De Kamer heeft per motie gevraagd om een volledige vrijstelling. Het levert geen CO2-winst en geen extra elektrolyse op, maar jaagt de betrokken bedrijven wel op kosten. Tijdens het debat heb ik gewezen op de kritiek van Raad van State op de onderbouwing van de 60% vrijstelling: je moet het óf niet doen, of voor een volledige vrijstelling kiezen. Na het debat heb ik de minister laten informeren over het voorbeeld van België waar specifieke installaties volledig zijn uitgezonderd van de groene waterstofverplichting. De minister heeft hier nog niet op gereageerd. Hoe gaat zij alsnog uitvoering geven aan de aangenomen Kamermotie?

Vraagcreatie
Wat is de inzet van het kabinet voor meer vraagcreatie? Alleen de Europese Industrial Accelerator Act is niet voldoende. Die focust vooral op schone productie, ‘made in Europe’ en economische veiligheid. Er is meer nodig om de vraag naar onder meer groene chemie en groen staal te verhogen, bijvoorbeeld middels bijmengverplichtingen. Hoe gaan de bewindslieden er een schepje bovenop doen? Zetten zij in op verbreding naar private vraagcreatie naast groene aanbestedingen?

Stikstofvrijstelling
Al die verduurzamings- en energie-infraprojecten zouden een lintje van de Europese Commissie moeten krijgen voor hun bijdrage aan de verlaging van de ‘stikstofdeken’. Waar blijven dan de noodzakelijke stikstofvrijstellingen - niet op papier, maar in de praktijk?