Beweeg weg van de huidige hyperfocus op stikstof

In commissieverband debatteerde de Tweede Kamer op donderdag 4 juni met minister Van Essen over het onderwerp natuur. Lees hieronder de bijdrage van SGP-Kamerlid Flach.

In natuurdiscussies proef ik twee stromingen. De ene gaat uit van ideaalbeelden, ongerepte natuur, zonder verstoring door de mens, neemt dit in modellen als referentie en kijkt met argusogen naar landbouw en visserij. De andere is meer pragmatisch, probeert vanuit de huidige situatie zoveel mogelijk natuurwinst te boeken en houdt daar in de referentie rekening mee. En dat is niet om het even.

Visserij
Je ziet dit heel scherp in het visserijdossier, zoals de Wageningse professor Van der Meer dat tijdens een recent rondetafelgesprek illustreerde. Nederland grijpt vaak naar de zogenaamde BISI-methodiek om bodemecosystemen te beoordelen. Deze wetenschappelijk niet gevalideerde methode is zo opgesteld dat de uitkomst bijna niet anders dan een slechte toestand kan zijn. Dan kan de visserij het nooit goed doen. Hij wees daartegenover op de zogenaamde Europese, wetenschappelijk gevalideerde RBS-indicator en praktijkcijfers: het gaat best goed op bijvoorbeeld de Noordzee. Er zijn weinig verschillen tussen open en gesloten gebieden.

Kiest de minister met de SGP voor de pragmatische aanpak voor verbetering van de huidige situatie in plaats van het bereiken van een onhaalbaar ideaalbeeld?
 
Weg bij eenzijdige focus stikstof
Het is niet om het even. Kijk naar het stikstofdossier. Nog steeds spelen kritische depositiewaarden een bepalende rol. Hoe ga je dan laten zien dat je met een bepaalde emissiereductie genoeg hebt gedaan voor de natuur? De directeur van Staatsbosbeheer zei gisteren treffend: de politiek kijkt teveel naar het Planbureau en luistert te weinig naar boswachters. Kijk inderdaad eens naar beheerplannen van die boswachters. De diversiteit aan probleemveroorzakers en mogelijke oplossingen is veel groter dan natuurdoelanalyses en stikstofberekeningen sugerreren. Ik wijs ook op het Wageningse rapport ‘Van verwarring naar verbinding’. Een eenzijdige focus op stikstof, zonder goed te kijken naar de natuur, gaat zich wreken. Hoe kom je dan van het slot als kdw’s overschreden blijven worden en scherpe emissiereductie niet direct gaat zorgen voor natuurherstel, zoals Wageningen laat zien?

De SGP roept het kabinet daarom dringend op: beweeg weg van de huidige hyperfocus op stikstof. Zonder emissiereductie gaat het niet. Maar voor vergunningverlening en natuurherstel moeten we echt verder kijken.

Hoe gaat de minister afstappen van de leidende aanname ‘overschrijding kdw is verboden verslechtering’? Zet hij de beheerplannen centraal, inclusief een bijpassende stikstofparagraaf, in die volgorde? Gaat hij zorgen voor meer sturing op goed natuurbeheer via bijvoorbeeld bekalking en betere vergoedingen daarvoor?
 
Depositieberekening duingebied
Wetenschappers constateerden vorig jaar dat het Nederlandse depositiemodel de depositiesnelheid in duingebieden met een factor twee overschat. West-Nederland wordt hierdoor onnodig klemgezet. Zorgt de minister voor bijstelling of een side letter bij de natuurdoelanalyses?

Agrarisch natuurbeheer
De SGP betwijfelt het voorstel voor extra investeringen in agrarisch natuurbeheer in vooral gruttogebieden en Natura 20000-overgangszones. Honderden boeren elders staan te trappelen om meer natuurbeheer te doen, maar staan nu mogelijk met lege handen. BoerenNatuur waarschuwt dat het geld mogelijk gaat naar gebieden waar effectief natuurbeheer enorm lastig is. Gaat de minister in gesprek met BoerenNatuur om het beste voor de biodiversiteit te doen?

Natuurherstelverordening
De Natuurherstelverordening kan in ons dichtbevolkte land grote gevolgen hebben. Gaat het ontwerpplan inzicht geven in de sociaaleconomische en financiële effecten? De minister wil dan geen keuzes maken, maar wel een milieueffectrapportage meesturen en een zienswijzeprocedure aflopen. Het definitieve Natuurplan wordt pas concreet. Maar, een milieueffectrapportage doe je toch bij een concreet plan? Experts en belanghebbenden moeten toch hun zegje kunnen doen over concrete maatregelen? Hoe gaat de minister voorkomen dat we verrast worden door het definitieve plan?

Ik vraag de minister verder het uitvoeringsprogramma stikstofaanpak niet te integreren in het Natuurplan. We moeten ons niet onnodig afhankelijk maken van Brussel.

Aanpak natuurbranden
Nederland is niet goed voorbereid op toenemende natuurbrandrisico’s. Denk aan de brand bij ’t Harde. Het gebied was al ingericht op natuurbrandbeheersing. Toch verraste de snelle vuurontwikkeling iedereen. Zo’n brand wil je niet naast een Veluws dorp.

Voor minder bestuurlijke versnippering is meer nodig dan een nationaal centrum natuurbrandbeheersing. Daarom steun voor een verplicht programma natuurbrandbeheersing. En komt er voor alle risicogebieden een natuurbrandpreventieplan, inclusief ruimte om eenvoudig preventieve beheersbranden en andere maatregelen uit te voeren? Gaat de minister meer en structureel geld uittrekken voor deze aanpak?

Rivierkreeft
Had de Amerikaanse rivierkreeft maar beter geluisterd naar Trumps America first! De kreeft ondermijnt ons waterbeheer, maar het kabinet laat het op z’n beloop. Hoe gaat het Rijk waterschappen financieel ondersteunen voor kreeftenvisserij en preventieve maatregelen? Wordt werk gemaakt van verdere verruiming van de Visserijwet?

Landgoederen en box 3
Hoe gaat het kabinet voorkomen dat box 3 onze landgoederen en hun natuurschoon op het spel gaat zetten? Gaat de natuurminister zijn collega doordringen van het belang van een vrijstelling onder de Natuurschoonwet?