Voedselveiligheid en gewasbescherming

De Tweede Kamer debatteerde op dinsdag 12 mei over de Food and Feed Safety Simplification Omnibus. Lees hieronder de bijdrage van SGP-Kamerlid Flach.

De politiek was gewaarschuwd, heeft het laten lopen en nu zit Nederland met de gebakken peren, want het duurt jaren voordat het probleem opgelost kan worden.
Ik had het over het enorme congestieprobleem op het elektriciteitsnet. Ik zie in het gewasbeschermingsdossier echter eenzelfde naïviteit. Er worden in rap tempo oude schoenen weggegooid, terwijl de nieuwe er nog niet zijn. Dit kan grote gevolgen hebben voor de continuïteit van teelten. En dat is niet zomaar terug te draaien.

Ja, we moeten met elkaar werken aan weerbare teelten, minder middelengebruik en snellere toelating van groene middelen. De huidige focus op een strengere toelatingsbeoordeling leidt echter af van waar het werkelijk om gaat: minder milieubelasting in de praktijk. De toelatingsbeoordeling houdt geen rekening met technieken voor emissiereductie, de risico’s van resistentieontwikkeling en de inzet van hogere doses van alternatieve, minder effectieve middelen. De SGP waardeert de inzet van de Europese Commissie op risicogestuurde herbeoordeling en versnelling van de toelating van groene middelen. Maar er is meer nodig.

Risicogestuurde beoordeling ipv periodieke herbeoordeling
Eerst het voorliggende voorstel. Het grootste discussiepunt is de risicogestuurde herbeoordeling van werkzame stoffen in plaats van de periodieke herbeoordeling.
Een verstandige keus. De periodieke herbeoordelingen vergen veel beoordelingscapaciteit. Het duurt vele jaren voordat middelen aan de beurt zijn.
Bij een risicogestuurde herbeoordeling kunnen echt problematische stoffen juist sneller beoordeeld worden ten opzichte van nu. Het speelt ook capaciteit vrij voor snellere toelating van groene middelen.

De wetenschapstoets is kritisch, maar kortzichtig. De bewijslast zou verschuiven van de fabrikant naar de overheid. Dat klopt niet, bevestigd het Ctgb. De wetenschappers stellen daarop dat de bewijslast voor het stárten van herbeoordeling wél naar de overheid verschuift. Dat is iets anders. Klopt het dat op basis van een risicoanalyse Brussel gewoon de bevoegdheid heeft om een herbeoordeling te vereisen, zonder een sluitende bewijslast?

De risicoanalyse moet op orde zijn. Wetenschappers en Ctgb pleiten voor een Europees signaleringssysteem.

• Hoe gaat de staatssecretaris dit inbrengen?
• Hoe worden de criteria voor het starten van een herbeoordeling uitgewerkt?

Het voorstel kiest voor een risicogestuurde herbeoordeling op stofniveau.

• Hoe is dat te rijmen met het handhaven van de periodieke herbeoordeling van middelen door lidstaten?

Ingebrachte, nieuwe informatie over een werkzame stof moet dan alsnog op nationaal niveau gewogen worden. Ik vrees onduidelijkheid en vertraging. Het Ctgb pleit voor een risicogestuurde herbeoordeling, ook op middelniveau.
Gaat de staatssecretaris hierop inzetten?

Biocontrol middelen
De wetenschappers adviseren om bij biologische gewasbeschermingsmiddelen te zorgen voor classificatie ten behoeve van een ‘green lane’ beoordeling.

• Pakt de staatssecretaris dit op?

Het Ctgb waarschuwt ervoor dat onder deze biocontrol middelen ook breedwerkende, natuurlijke giftige stoffen vallen. Die verdienen een aparte behandeling.

• Gaat de staatssecretaris hiervoor pleiten?

Schrappen importtoleranties
Brussel wil verder de importtoleranties voor residuen van in de EU verboden gewasbeschermingsmiddelen schrappen. Een begrijpelijke inzet, die wel grote gevolgen kan hebben voor bijvoorbeeld groente- en fruitimport.

• Gaat de staatssecretaris aandringen op een impact assessment op dit onderdeel?

Omstandigheden en risico’s van middelen zijn niet een op een vergelijkbaar. Wat de SGP betreft ligt de focus op de teelten waarbij sprake is van internationale concurrentie.

Meer nodig
Zoals ik in het begin heb gezegd: er is meer nodig. De SGP maakt zich zorgen over de in het verleden aangescherpte beoordelingscriteria. Er wordt niet langer rekening te houden met het gebruik in de praktijk, maar alleen gekeken naar het potentiële gevaar van een stof, los van de doses.

• Zet de staatssecretaris in op aanpassing?
• Zet hij in op het meewegen van gebruiksprofiel en praktijkrisico’s?

In ieder geval zou er bij gebruik van precisietechnieken ruimte moeten zijn om een breder palet aan gewasbeschermingsmiddelen te gebruiken. Zet hij daarop in?