Vier jaar oorlog in Oekraïne

De Tweede Kamer debatteerde op dinsdag 24 maart over de oorlog in Oekraïne die meer dan vier jaar gaande is. Lees hieronder de bijdrage van SGP-Fractievoorzitter Chris Stoffer.

Vier jaar oorlog in Oekraïne is tegelijk een tragedie én een wonder. Experts voorspelden dat Kiev binnen enkele dagen zou vallen.Terwijl de  Russische motor al snel haperde, toonden de Oekraïners enorme veerkracht. Oekraïne blijft afhankelijk van steun van bondgenoten, maar na vier jaar oorlog geldt dat evengoed andersom. De VS en Golfstaten maken intensief gebruik van Oekraïense methoden om goedkope Iraanse drones te onderscheppen, en ook Israël zoekt samenwerking. Door te leren van Oekraïne voorkomen we dat goud wordt verspild aan aluminium: niet alleen in de brandhaarden van vandaag, maar ook in de conflicten van morgen.

Oekraïne heeft robuuste veiligheidsgaranties nodig die politiek en juridisch bindend zijn, in overeenstemming met de Verklaring van Parijs. De SGP steunt de Nederlandse bereidheid om een substantiële bijdrage te leveren aan een toekomstige multinationale troepenmacht. Dit alles vanzelf onder behoud van politieke besluitvorming.

Amerikaanse steun blijft cruciaal, maar die is niet vanzelfsprekend. De VS zet veiligheidsgaranties in als drukmiddel richting Oekraïne – alsof je op hetzelfde moment duwt en trekt: steun bieden, maar diezelfde steun gebruiken om concessies af te dwingen. Dat ondermijnt de onderhandelingspositie van Oekraïne. Tegelijk dreigt Trump steun afhankelijk te maken van de bereidheid van Europese partners om de Straat van Hormuz open te krijgen. Dat is nogal frustrerend, maar de kernvraag voor de SGP is:

• Hoe krijgt Europa een plek aan de onderhandelingstafel?

Een akkoord gaat immers over ónze veiligheid. Een geopolitiek volwassen Europa ziet de samenhang tussen de conflicten met Iran en Rusland eerlijk onder ogen.
Zeg daarom niet ‘dit is niet onze oorlog’, maar erken dat deze dossiers met elkaar verknoopt zijn. Geef Trump vooral geen aanleiding om te zeggen dat Oekraïne niet zijn oorlog is! Vrije doorvaart in de Straat van Hormuz is in ons eigen belang én kan de VS binden aan Oekraïne. Daarom zegt de SGP: weeg de toekomst van Oekraïne nadrukkelijk mee bij nationale besluitvorming over een militaire bijdrage aan een beschermingsmissie in de Straat van Hormuz.

• Graag een reactie van het kabinet.

Drones zijn niet meer weg te denken van het moderne slagveld. Het Oekraïense leger deelt momenteel enorme hoeveelheden data met het Amerikaanse Palantir om AI optimaal te benutten. Dat is logisch, omdat er geen tijd te verliezen is. Maar op termijn hebben we een Europese tegenhanger nodig. Daarom vraag ik het kabinet:

• Welke rol kan Nederland hierin spelen, gezien onze voortrekkersrol in drone- en antidronetechnologie?
• Hoe ondersteunt het kabinet startups, zodat zij kunnen uitgroeien tot de Palantirs van de toekomst?

Nederlanders voelen de oorlog in Oekraïne in hun portemonnee. Tegelijk maakten de vijf grootste westerse olieconcerns bijna 500 miljard dollar winst. Deze winst is nodig voor de transitie naar hernieuwbaar. Maar de schoen wringt wanneer burgers en ondernemers een forse ‘vrijheidsbijdrage’ betalen. Daarom vraag ik de minister:

• Is het niet redelijk om te kijken naar een tijdelijke extra bijdrage van deze sector?

Tot slot, vorig jaar boekte Rusland nauwelijks terreinwinst, maar 2025 was ook het dodelijkste jaar voor Oekraïense burgers.

• Graag hoor ik van de minister hoe kleinere kerkelijke en maatschappelijke organisaties betrokken worden bij hulp en wederopbouw.
• En hoe geeft hij uitvoering aan de motie-Ceder/Diederik van Dijk, die vraagt om partnerschappen met deze organisaties?

Opnieuw spreek ik mijn respect uit voor de moedige Oekraïners aan het front.
Graag noem ik hierbij ook alle burgers die hen steunen met drones, inlichtingen en protheses. Zij zijn cruciaal. Maar wat ik gun ik ze dat hun lijden en gemis plaats maakt voor troost, herstel en vrede. Zoals Goede Vrijdag niet het einde is, maar gevolgd wordt door Pasen. Laten we die hoop levend houden.