Strijd tegen drugs vraagt vasthoudendheid en creativiteit

Op donderdag 12 maart debatteerde de Tweede Kamer in commissieverband met minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) en minister Hermans (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) over het drugsbeleid in Nederland. Namens de SGP nam Kamerlid Diederik van Dijk deel aan dit debat. Zijn inbreng is hieronder te lezen.

Nederland stond te snuiven van trots na het hoge aantal plakken op de Winterspelen in Italië. Waar een klein land groot in kan zijn. Helaas zijn er ook titels die je met schaamrood op de kaken moet slikken: Europees kampioen productie van de drugs MDMA. Eenzame koploper ecstacygebruik onder jongvolwassenen. En, nota bene: producent van gecertificeerd staatswiet.

Tegen deze achtergrond is de toon van het coalitieakkoord ontnuchterend. Het kabinet wil een nuchter beleid. Dat klinkt toch een beetje als: ‘maak je niet te druk’. Waarom geen zwaailichten en sirenes om van onze pariastatus in Europa af te komen?

Wietexperiment
Eerst even over het wietexperiment. Het woord staatsblad krijgt bij deze gereguleerde cannabiskwekerijen een wrange bijsmaak. Er is al behoorlijk wat gerommeld met de voorwaarden om dit ideologische speeltje in de benen te houden. Kunnen we ervan op aan dat het daarmee nu afgelopen is? Wanneer krijgt de Kamer het afbouwpad voor dit experiment?

Strijd tegen drugshandel
De strijd tegen drugshandel vraagt vasthoudendheid en creativiteit, zowel in Nederland als daarbuiten. Ik noem hierbij drie punten:

1. Er lijkt in de productie al een paar jaar een verschuiving gaande van het zuiden naar het noorden van Nederland. Gelukkig waren er recent weer successen met het oprollen van drugslabs in Friesland. Kunnen deze regio’s maximaal hun voordeel doen met eerdere praktijkervaring die bijvoorbeeld in Brabant is opgedaan? Hoe worden kennis en ervaring uitgewisseld?
2. Europol benadrukte in januari het belang van betere inlichtingen en meer toezicht op zee om nieuwe vormen van smokkel te bestrijden. Neemt het kabinet extra inzet op middelen en mogelijkheden mee in de plannen voor de kustwacht, defensie en de veiligheidsdiensten?
3. Vorig jaar is de motie van SGP en VVD aangenomen om een schadevergoeding voor saneringskosten van drugsdumpings wettelijk te regelen. Hoe staat het met de uitvoering van deze motie?

Verkoop van drugs
De illegale verkoop van drugs eist inmiddels veel slachtoffers. Wat volgens kopers onschuldig kan lijken, blijkt zelfs dodelijk te kunnen eindigen. In sommige gevallen waren de problemen met webshops al jaren bekend. De minister van VWS wees er in schriftelijke antwoorden op dat het voor de Inspectie niet eenvoudig is om te beoordelen welke wetgeving bij een bepaald type medicijn van toepassing is. Onderzoek naar zogenoemde grensvlakproducten is tijdrovend. Experts wijzen er echter op dat handhaving veel sneller mogelijk is door de verboden reclame en het verkopen zonder vergunning centraal te stellen. Wil de minister uitdrukkelijk ook dit perspectief bekijken om de handhaving en vervolging te kunnen verbeteren?

Preventie en voorlichting
De coalitie wil grote festivals verplichten een drugspreventieplan te maken. Dat is een goed voornemen. Wordt in de uitwerking ook de handhaving meegenomen? Wat zijn bijvoorbeeld de consequenties als de organisatoren bezit van en handel in drugs te makkelijk laten gebeuren? Het kabinet overweegt een voortzetting van de voorlichtingscampagne Drugs raakt ons allemaal. Dat is goed, maar de SGP ziet inmiddels ook dat meer aandacht moet uitgaan naar specifieke doelgroepen waarover grote zorgen bestaan. Vorig jaar bleek uit een onderzoek onder studenten in studentenhuizen dat in het voorgaande jaar meer dan de helft MDMA gebruikte en vier op de tien cocaïne. Dat zijn bijzonder zorgelijke cijfers en dit vraagt om een gerichte aanpak. Inmiddels is er vanuit studentenorganisaties contact met de ministeries van VWS, OCW en J&V over een plan om huisoudsten te trainen. Gaan de minister met zijn collega’s zorgen voor voldoende financiële middelen?