30 mei 2026

Partijrede Chris Stoffer

Kabinet kan niet tot 76 tellen.

“Chris, in Den Haag hoef je eigenlijk maar één ding te kunnen: tot 76 tellen.”

Beste partijgenoten, deze tip die ik als beginnend Kamerlid ooit van iemand kreeg, blijkt nu relevanter dan ooit.

En natuurlijk, wij weten dat politiek veel meer is dan een simpele rekensom. Christelijke politiek is, ongeacht zetelaantal, een krachtig getuigenis vanuit het Evangelie van Christus. Ik put daarbij inspiratie uit het optreden van Groen van Prinsterer, over wie ik straks meer zal zeggen.

Maar waarom is dat getal van 76 dan toch zo belangrijk? Nou, dat hoeft u maar aan D66, VVD en CDA te vragen. Zoals u weet vormen zij een minderheidskabinet. En zeker, in een goed functionerende democratie wordt er wel rekening gehouden met minderheden, maar één van de kenmerken is en blijft dat minderheden het niet voor het zeggen hebben.

En dat maakt het kabinet vleuggellam. Want je kunt wel met z’n drieën regeringsbeleid formuleren en een coalitieakkoord schrijven. Je kunt daar zelfs een titel op plakken: ‘aan de slag’, maar dat maakt nog niet dat de zaak ook gaat vliegen.

De hamvraag is: hebben D66, VVD en CDA eigenlijk wel door dat ze niet tot 76 kunnen tellen? Realiseren zij zich wel voldoende dat ze vleugellam zijn en dat ze het niet met z’n drieën voor het zeggen hebben?

Ik betwijfel het. Want waarom stuur je een wetsvoorstel naar de Kamer om het eigen risico te verhogen, terwijl een blind paard kan zien dat daar geen meerderheid voor is? En waarom zet je het thuisonderwijs bij het grofvuil terwijl je weet dat dat voor sommige partijen gevoelig ligt omdat het raakt aan fundamentele vrijheden. Hetzelfde geldt voor de steeds meer kritische Israëlkoers van dit kabinet. En waarom blijf je maar doorgaan met draagmoederschap, terwijl dat ethisch gezien onverantwoord is!

Op deze manier maak je geen vrienden met de oppositie, in elk geval niet met de SGP. Kabinet, pas dus op je tellen.

Het is een goede zaak dat D66, VVD en CDA kopjes koffie drinken met oppositiepartijen. Maar dat betekent nog niet dat het daardoor altijd lukt om tot meerderheden te komen.

Kijk alleen al naar de asielwetten. Ze zijn gesneuveld in de Eerste Kamer. De coalitie verspeelde een belangrijke kans om Nederland eindelijk te geven waar het al zo lang om vraagt: strenger asielbeleid. Iets wat landen om ons heen overigens allang geregeld hebben. Kennelijk waren de kopjes koffie met de senaat toch te slap.

En we zien de gevolgen van het decennialange getreuzel in Den Haag. Zowel draagvlak als draagkracht voor de asielopvang staan onder grote druk. Of ze nu links, midden of rechts waren, de achterliggende kabinetten is het feitelijk niet gelukt om de instroom te beteugelen.

Het is veelzeggend en ronduit beschamend dat we het nu zelfs van een Europees migratiepact moeten hebben om ons asielbeleid mondjesmaat aan te scherpen. Blijkbaar luistert Den Haag beter naar Brussel, dan naar haar eigen bevolking en naar haar eigen gemeenteraden. Het feit dat de Nederlandse bevolking is genegeerd en dat er over lokale democratieën heen wordt gewalst, leidt tot grote onvrede onder vele Nederlanders.

Maar dat laat onverlet, en dat vind ik belangrijk om ook hier vandaag te onderstrepen, dat er van gewelddadige protesten geen enkele sprake mag zijn! We spreken bij het asielonderwerp altijd over mensen van vlees en bloed. Net zoals wijzelf zijn. We zijn allen van dezelfde lap gescheurd. En we zijn allemaal geschapen naar het beeld van God.

De overheid heeft de taak om houdbaar beleid te maken. En de SGP ziet het huidige asielbeleid als onhoudbaar. Er is strenger beleid nodig. We pleiten ervoor om bij de verdeling en opvang van asielzoekers voortaan de culturele en religieuze afstand tot onze samenleving mee te wegen. Want het kan voor een asielzoeker uit een islamitisch land juist veel passender zijn om een nieuw thuis te krijgen in een veilig ander islamitisch land. En een vervolgde christen staat juist weer dichter bij een samenleving die is gestempeld door het christendom.

Niet alleen om het asielprobleem op te lossen heeft dit kabinet draagvlak en minstens 76 zetels nodig. Dat geldt voor veel meer belangrijke thema’s.

Kijk naar de woningnood. Die los je niet op met luchtfietserij over 10 nieuwe steden. Maar gewoon door soepelere bouwregels en aanmoedigend beleid. Laat het vervolgens maar over aan gemeenten en mensen zelf. Hier een straatje erbij, daar een appartementencomplex en verderop een hele wijk. Liever haalbare stappen, dan met 7-mijlslaarzen. De SGP gelooft niet in D66-sprookjes.

Een andere D66-droom was de halvering van de veestapel. En hoewel die grote woorden zijn teruggenomen, zie ik in de stikstofparagraaf nog steeds veel te veel dreigende plannen die weerloze boerengezinnen in een onzekere hoek drukken. In dit geval is het maar goed ook dat het kabinet niet tot 76 kan tellen…

Over ruim een week hoop ik met de premier bij boer Van Essen op het erf te staan in Uddel. Mijn boodschap is helder: Eén: geef boerengezinnen perspectief! Het kan niet zo zijn dat ‘stoppen’ de enige optie is. En twee: natuur is meer dan stikstof! Wageningse wetenschappers tonen met een nieuw onafhankelijk onderzoek aan dat het ook anders kan!

Dan een ander belangrijk onderwerp. Antisemitisme. Toen de SGP in december samen met de Joodse gemeenschap Chanoeka organiseerde in de Tweede Kamer, waren daar veel politieke leiders bij. Van links tot rechts, van coalitie tot oppositie. En gelukkig maar: want we moeten ongeacht politieke kleur onze Joodse landgenoten steunen.

Maar tegelijk zien we in onze samenleving de Jodenhaat en onveiligheid toenemen. Er wordt maar mondjesmaat opgetreden tegen anti-Joodse demonstraties. XR-demonstranten zwaaien met Palestijnse vlaggen. Het kweekt een voedingsbodem voor antisemitisch gif. En we zien zelfs dat Iran aanslagen in Nederland laat uitvoeren op synagoges en Joodse scholen. Het kabinet moet daders oppakken en aanpakken!

Partijgenoten, het feit dat het koffie-drink-kabinet niet tot 76 kan tellen, biedt de oppositie ook kansen. De SGP greep de mogelijkheid aan om voor eigen ideeën tot meerderheden te komen.

Ons amendement voor uitstapprogramma’s voor prostituees is bijvoorbeeld aangenomen. Kwetsbare vrouwen worden daarmee geholpen om uit onvrije situaties te ontsnappen. Er is een meerderheid voor ons voorstel om de asieldwangsommen af te schaffen. We kregen steun om transportbedrijven en vissers tegemoet te komen in de hoge brandstofprijzen. Kleine ondernemers behouden hun investeringsvoordeel. We konden voorkomen dat kringloopwinkels iedere mok, tijdschrift of schemerlamp moeten verantwoorden.

Ook onze zogenaamde ‘kwetsbare groepen’-motie werd aangenomen, om te voorkomen dat de voorgenomen bezuinigingen op Zorg en Sociale Zekerheid hard neerkomen bij de mensen en gezinnen die al zo’n kleine portemonnee hebben.

En deze week kwam het kabinet met nieuws over de uitvoering van onze motie om de drastische AOW-bezuinigingen een halt toe te roepen. Wij willen niet dat straks iedere Nederlander tot z’n 72ste moet doorwerken en er moet meer rekening gehouden worden met zware beroepen.

Dit zijn zomaar een aantal voorbeelden om te laten zien hoe de SGP de achterliggende maanden de kans greep om zelf wel tot 76 te tellen.

Partijgenoten, u vraagt zich misschien af: komt het kabinet ook bij de SGP op de koffie? Dat is geen geheim. Ja, dat doen ze. Pas trof ik zelfs een liberale bewindspersoon in mijn werkkamer aan, bladerend in onze fractiebijbel.

We hebben dan goede gesprekken. Over beleidsterreinen, wetsvoorstellen en verkiezingsprogramma’s. Maar het draait natuurlijk om de vraag: mag de coalitie ook met de 3 SGP-zetels rekenen?

En daarover zijn we binnen- en buitenskamers steeds glashelder. Praten met de SGP heeft geen enkele zin als er gemorreld wordt aan de klassieke vrijheden of aan de medisch-ethische onderwerpen. Sterker nog: op dat laatste zijn substantiële stappen nodig om de historisch hoge abortuscijfers naar beneden te brengen.

Want nog maar kortgeleden, sinds Rutte IV, kwam de abortuspil bij de huisarts beschikbaar en is de beraadtermijn afgeschaft. Sindsdien zien we een stijging van 30.000 naar 40.000 abortussen. En eind vorig jaar is het legaal geworden om embryo’s –beginnende mensjes!– te kweken met als doel ze daarna weer te vernietigen. Het meest kwetsbare leven had nog nooit zó weinig wettelijke bescherming.

En dan de klassieke vrijheden. Daarbij is het positief dat het coalitieakkoord artikel 23 erkent als een fundament in onze Grondwet. Positief is ook dat we tijdens de vorige kabinetsperiode met veel inspanning de zondagsschoolpolitie konden tegenhouden. ‘Chris, het staat op je voorhoofd geschreven’, riep Wilders nadat ik dit punt voor de zoveelste keer op tafel wierp.

Ondanks deze twee feiten, moeten we wel waakzaam blijven. Want D66, VVD en CDA omarmen niet alleen het regenboogakkoord, ze morrelen ook aan het particuliere en thuisonderwijs. En de vraag is: wat blijft er straks nog over van die mooie woorden over onderwijsvrijheid? Dus kabinet, let op je tellen!

En partijgenoten, ik zei het al. Politiek is voor ons veel meer dan tot 76 tellen. Politiek bij een open Bijbel is ongeacht zetelaantal van onschatbare waarde voor Nederland. Een christelijk geluid is met recht het beste geluid dat gehoord kan worden in al die vergaderzalen. Niet alleen op veel plekken in Nederland, maar ook in Brussel!

Hoe bemoedigend is het om te zien dat dat heldere christelijk geluid in maart opnieuw zóveel bijval kreeg. Bij de gemeenteraadsverkiezingen kregen we ruim 28.000 extra stemmen en 27 extra zetels. We zetten voet aan de grond in nieuwe plaatsen. En we zien groei van Zeeland tot Groningen.

Het stemt ons dankbaar. En we wensen alle vrijwilligers, raadsleden en bestuurders veel zegen!

Het stemt ons ook heel hoopvol. Want we leven toe naar een belangrijk moment. Volgend jaar zijn er Provinciale Statenverkiezingen. En ik weet niet of het u al wel eens is opgevallen, maar provincies en waterschappen zijn cruciaal voor bijna alle onderwerpen die met een W beginnen.

Weilanden. Wonen. Water. Wegen. Wolven. Windturbines en natuurlijk: Woord houden.

En dan heb ik het nog niet eens over de Eerste Kamer die daaraan gekoppeld is. De senaat kan elk plan van het kabinet maken of breken. En u weet het: uit het SGP-verleden blijkt dat je al met één zetel grote invloed in de Eerste Kamer kunt hebben. Laat staan met twee! Iedere stem was nodig, maar de vorige keer behaalde de SGP op eigen kracht twee zetels. En we hopen te blijven groeien!

Vanaf deze plek wil ik de provinciale teams, de waterschappers en natuurlijk ook onze lijsttrekker, Peter Schalk, van harte succes en zegen wensen!

Dan terug naar dat moment met de liberale bewindspersoon en die fractiebijbel.

“Ik moet bekennen dat ik hier steeds vaker in lees,” sprak deze niet nader te duiden persoon.

En dat raakte mij.

Want het Evangelie is krachtig genoeg om welk hart dan ook, te winnen voor Christus. Het is 150 jaar geleden dat Groen van Prinsterer stierf. Zijn laatste woorden waren: ‘Christus alleen’.

Partijgenoten, Groen zag twee grote gevaren waartegen hij ten strijde trok: ongeloof en bijgeloof. En ik geloof dat dit ook nu de twee belangrijkste fronten in Nederland zijn. Enerzijds het ongeloof: we zien dat de secularisatie doorgaat. En anderzijds het bijgeloof: kijk naar de groeiende islam.

Met Groen zeg ik: het beste antwoord tegen dat ongeloof en bijgeloof in Nederland is zonder enige twijfel het Evangelie.

En dat sterkt mij –en ik denk ons allemaal– om een helder christelijk geluid naar voren te blijven brengen! Vanuit de vaste overtuiging dat dat geluid voor iedereen nodig is. Voor mij, voor u, voor die liberale bewindspersoon, voor die asielzoeker voor die miljoenen Nederlanders!

Dankuwel.