Pak de hoge huizenprijzen aan!

Op woensdag 11 maart debatteerde de Tweede Kamer met minister Boekholt-O'Sullivan over de staat van de volkshuisvesting. Lees hieronder de bijdrage van SGP'er Flach.

Afgelopen maandag besprak deze commissie de toekomst van de Ruimte in Nederland. Vandaag spreken we over een letterlijk beeldbepalend thema daarin: volkshuisvesting. Voor beide onderwerpen is deze minister sinds enkele weken verantwoordelijk. Ik wil haar nogmaals veel succes en wijsheid wensen!

In dit eerste debat hierover zou ik allereerst de visie van de minister willen vragen over volkshuisvesting. Wat ziet zij als de grootste uitdagingen de komende tijd, welke stempel wil zij gaan drukken? De problemen zijn namelijk groot, dat hoef ik de minister niet te vertellen. De reflex is uiteraard om gelijk in oplossingen te denken. Zeker, dat is nodig, maar de SGP hamert ook steeds op de oorzaken. Ik noem gezinsverdunning, het aantal eenpersoonshuishoudens stijgt razendsnel. Daarnaast zijn demografische ontwikkelingen, zoals immigratie, belangrijke aanjagers van het woningtekort. Ik hoor graag een reflectie van de minister op dit vaak onderbelichte onderwerp, de oorzaken van het tekort.

Amendementen
De uitdagingen op de woningmarkt zijn groot. De Staat van de Volkshuisvesting laat dat zien. Maar nog belangrijker, het is te zien in levens van heel veel mensen. Van ouderen die niet kunnen doorstromen, tot starters die geen woning kunnen vinden. Daar komen allerlei uitdagingen bij, van verduurzaming en huurprijzen, tot aandachtsgroepen. Daarvoor heb ik overigens een amendement ingediend, om 20 miljoen euro vrij te maken voor de Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen. Naast een amendement om 10 miljoen te reserveren voor de Stimuleringsregeling ontmoetingsruimten ouderen. Van harte aanbevolen, zeg ik tegen mijn collega’s.

Betaalbaarheid
Veel woningzoekenden kunnen er helaas over meepraten: de huizenprijzen rijzen de pan uit. Vorige week stond in het nieuws dat doorsnee inkomens een ton missen om een eigen huis te kopen. Er ligt een stevig rapport van het CPB onder, de eerste Toegankelijkheidsmonitor Koopwoningmarkt. Opgesteld naar aanleiding van de discussie over de leennormen, en zoals verzocht in mijn motie van december 2024. Het rapport is klip en klaar: ‘de toegankelijkheid van de koopwoningmarkt is de afgelopen tien jaar aanzienlijk verslechterd’.

Het CPB laat zien dat hogere leennormen forse nadelige gevolgen hebben. Deelt de minister deze constatering, en wat betekent dat concreet in de praktijk? Het rapport laat ook zien dat stijgende huizenprijzen ook het gevolg zijn van politieke keuzes. Daar komt overigens nog bij dat de woningen ook steeds kleiner worden. Je moet dus steeds meer gaan betalen, en je krijgt er steeds minder voor terug. Wat gaat de minister hier concreet aan doen?
Los van meer bouwen uiteraard, maar dat alleen is echt onvoldoende. Het is tijd voor een fundamentele hervorming van het financiële woonbeleid.

Vergunningen
Eén van de opstoppers in de woningbouw is de vergunningverlening. Bouwers en ontwikkelaars moeten nu vaak te lang wachten op groen licht. De beslistermijnen worden te vaak niet gehaald. Als uiterste consequentie kun je dan uiteraard de lex silencio positivo weer invoeren, zoals deze ooit ook bestond: de vergunning van rechtswege als er niet op tijd wordt besloten. Dat vind ik voor nu nog wel te ver gaan. Tegelijk lijken de consequenties voor overheden nu te laag. Ik zoek daarom wel manieren om de drempels te verhogen voor gemeenten die te laat beslissen. Hoe ziet de minister dit? Hoe kunnen die drempels verhoogd worden?

Middenhuur
Veel middenhuurwoningen zijn verkocht, terwijl de nieuwbouw tegenvalt. Kortom, aan afnemend aanbod, zoals ook het onderzoek van SEO naar het ‘investeringsklimaat middenhuur’ concludeert. Veel extra regels, een oplopende heffing op vermogen en de Wet betaalbare huur: het heeft een stevige knauw gegeven. In het coalitieakkoord las ik dat het kabinet het investeringsklimaat voor de huurmarkt wil verbeteren. In de budgettaire bijlage staat echter alleen maar dat het kabinet de overdrachtsbelasting voor particuliere verhuurders met één procentpunt wil verlagen. Dat is onvoldoende om het investeringsklimaat te verbeteren.

• Wat gaat de minister nog meer doen?
• Wordt de regulering van de huurmarkt versoepeld?

De voorganger van deze minister had daar plannen voor. Die zijn vorig jaar in de ijskast gezet.

• Wat gaat deze minister daarmee doen?

Als we de middenhuur willen stimuleren, moeten we namelijk ook iets doen aan de regulering. Daarnaast, de Europese regels voor woningcorporaties om middenhuurwoningen te bouwen zijn eindelijk versoepeld. Wanneer kunnen we de doorvertaling in nationale regels verwachten?

Instructieregel permanente bewoning
Het vorige kabinet heeft besloten om permanente bewoning van recreatiewoningen mogelijk te maken. Dat lijkt logisch, maar er komt heel veel achter weg, getuige ook de Uitvoeringstoets. In het coalitieakkoord staat dat het kabinet hier verder mee wil gaan. Hoe ziet de minister dat concreet voor zich?