Nood groeit en kabinet kijkt weg

De Tweede Kamer debatteerde op woensdag 1 april in commissieverband met minister Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) over humanitaire hulp. Namens de SGP sprak Chris Stoffer. Zijn bijdrage aan het debat is hieronder te lezen.

Juist de armste landen worden het hardst geraakt door de wereldwijde energiecrisis: zij hebben helemaal geen alternatieven voor brandstof en kunstmest via de Straat van Hormuz. De SGP roept het kabinet daarom op: haal ontwikkelingssamenwerking van de nullijn af, en begin noodhulp!

• Goed dat het kabinet vasthoudt aan meerjarige, ongeoormerkte financiering, zodat organisaties snel en flexibel kunnen reageren op acute noden.
• Kan de minister toezeggen dat hij bij hernieuwde samenwerking met de Dutch Relief Alliance ook de gestegen kosten en inflatie meeneemt? Met een gelijkblijvend budget worden anders minder mensen bereikt.

De situatie in Burkina Faso en elders in de Sahel is ernstig, met jihadistisch geweld, massale ontheemding en grote tekorten aan voedsel en drinkwater.

• Wat doet het kabinet om de humanitaire situatie te verlichten?
• Ziet de minister mogelijkheden om binnen Europees verband samen te werken met andere landen in West-Afrika op het gebied van contraterrorisme, naast het recente partnerschap met Ghana?
• Staat het kabinet op het standpunt dat inzet van verkenningsdrones en -vliegtuigen uitsluitend mogelijk is in democratische landen, of is de minister van mening dat Europa hierin onder voorwaarden pragmatischer kan optreden, zoals de VS boven Mali?

In Oost-Congo heeft M23 met steun van Rwanda zijn positie uitgebreid en een parallelle machtsstructuur opgebouwd. Vrouwen worden op grote schaal verkracht, kinderen uitgebuit en dorpen geplunderd.

Door aanhoudende gevechten in Zuid-Kivu is de humanitaire situatie verder verslechterd. Duizenden mensen zijn gevlucht naar Burundi, terwijl teruggekeerde vluchtelingen volledig afhankelijk zijn van noodhulp.

• Wat doet het kabinet voor deze mensen?

De SGP roept het kabinet op om de VS diplomatiek bij de les te houden, want sancties op Rwanda sorteren effect. Daarnaast: investeer in verwerkingscapaciteit van mineralen zoals coltan, zodat het verdienmodel van gewapende milities wordt doorbroken.

• Deelt de minister de opvatting dat juist de lokale bevolking de vruchten moet plukken van de Lobito Corridor, en is hij bereid zich in het kader van Global Gateway in te zetten voor versterking van infrastructuur en toegang tot basisvoorzieningen?

Volgens VN-cijfers is Zuid-Soedan het minst ontwikkelde land ter wereld. Tegelijk vangt het ruim één miljoen Soedanese vluchtelingen op. Opvang in de regio dus.
Juist daar wil het kabinet de ambassade sluiten, ondanks beloftes in het coalitieakkoord.

• Kan de minister, vanuit zijn verantwoordelijkheid voor fragiele staten, inhoudelijk onderbouwen waarom hij niet op dit besluit terugkomt?
• Welk signaal geeft Nederland hiermee af?

Ten slotte UNRWA. De minister schrijft dat hij ‘in lijn’ blijft met het amendement-Stoffer/Eerdmans door ook andere VN-organisaties en de Rode Kruis- en Halve Maanbeweging te financieren. Maar dat is op zijn best een halve waarheid.
Die redenering zou kloppen als het amendement alleen om diversificatie van noodhulpkanalen had gevraagd. Maar ik heb nu juist een afbouwpad voor UNRWA laten vastleggen. Amendementen om dit terug te draaien zijn vorige week weggestemd.

De minister handelt helemaal niet in lijn met de afspraken, maar doet het tegenovergestelde: hij verhoogt de UNRWA-bijdrage van 11 naar 19 miljoen.
Minister Sjoerdsma is als een roker die door zijn arts noodgedwongen overstapt op nicotinepleisters en elke week een sigaret minder moet roken.
De kettingrokende minister is zo gehecht aan zijn gewoonte dat hij ‘voor de zekerheid’ vast een paar extra sloffen inslaat. De minister maakt zichzelf wijs dat hij goed bezig is, zolang hij óók die pleisters gebruikt.

Zo komen we nooit van UNRWA af. Zo houdt het zijn ongezonde machtspositie.
Het advies van de SGP aan Sjoerdsma: wees verstandig, en verspeel je goodwill als minderheidskabinet niet al tijdens je wittebroodsweken. Trek samen op met kritische landen als Italië en Duitsland om alternatieve hulporganisaties op te schalen die het lijden in Gaza kunnen verlichten. Het kan wél!