Nederland verdient meer dan lapwerk aan infrastructuur

Graag begin ik met een woord van waardering voor alle meiden en jongens die in weer en wind, met de bouwhelm op, tot in de nachtelijke uren toe, hun handen uit de mouwen steken voor onderhoud en vernieuwing van onze wegen en bruggen.
Zonder hen zou Nederland stilstaan. Het is dan ook onbestaanbaar dat ze zo vaak lastiggevallen worden door weggebruikers. Van harte steun voor de gelanceerde campagne. Laat onze wegwerkers met rust!

Pijnlijke keuzes infrastructuur
Nederland stoot hard z’n neus. Het is een politieke blamage dat het lintjesknippen voorging op de instandhouding van bestaande wegen, bruggen en sluizen. De Merwedebrug, de Houtribdijk, dicht voor vrachtverkeer, terwijl ze voor de logistiek zo belangrijk zijn. De noodzaak voor investeren in instandhouding staat buiten kijf. De basis moet eerst op orde. Zolang de koek niet groter wordt gemaakt, snap ik dat aanlegprojecten het moeten bezuren. De prioritering aan de hand van criteria maakt de keuzes beter navolgbaar. Maar, het blijft een pijnlijke bedoening.

Hoevelaken, A2 Deil-Vught, A15 Papendrecht-Gorinchem, allemaal aanlegprojecten die nu opnieuw geparkeerd worden, terwijl ze fileleed besparen. Ik mis het langetermijn perspectief: hoe gaan we weer investeren in de toekomst in plaats van redden wat er te redden valt? In dit verband enkele vragen.

Ongeveer de helft van het benodigde budget voor instandhouding tot 2040 wordt gedekt. Dat betekent nog steeds een groot tekort. Dat betekent in de praktijk bijvoorbeeld dat de renovatie van de Vlaketunnel in Zeeland wordt uitgesteld, terwijl het voor de Zeeuwse eilanden een cruciale, maar kwetsbare schakel is.

• Is meer gewoon niet maakbaar, of is het toch een politieke keus?

Hoe dan ook, de koek moet groter. Neem knooppunt Hoevelaken. De schop had al lang de grond in gemoeten. De minister noemt stikstof als hét obstakel.

• Heeft het kabinet dan zo weinig vertrouwen in haar stikstofbrief?

Als minister Van Essen ‘eureka’ roept, waar is dan het geld voor Hoevelaken? Ik noem ook het schrappen van het budget voor sluisverbreding bij Kornwerderzand. Maritieme bedrijven rond het IJsselmeer hebben het nakijken en voor niets geïnvesteerd. Kansen voor meer vervoer over water worden gemist. Een derde aderlating is het mes in het Deltaprogramma Zoetwater, terwijl de droogteproblematiek toeneemt. Hoe houdbaar is dat?

Waterschappen maken zich ook grote zorgen over het hoogwaterbeschermingsprogramma. Eindelijk is de laatste 250 miljoen euro gereserveerd. Maar ik begrijp dat door het niet indexeren en het niet langer mogen toepassen van kasschuiven er gesneden moet worden in waterveiligheid. Hoe zit dat? Graag opheldering voor het wetgevingsoverleg Water. Zo kan ik nog wel even doorgaan.

Om verder te investeren in instandhouding, bereikbaarheid, economie, watervoorziening en waterveiligheid moet de koek groter.

1. Benut de onderuitputting op de Defensiebegroting om infraprojecten in militaire corridors voor te financieren. Je wilt niet dat tanks in de file staan of door de brug zakken. Of dat raketten af- en aangevoerd worden door de smalle straten van Staphorst.
2. Als er niet snel zicht komt op serieuze financiering van de Lelylijn vind ik dat de gereserveerde 600 miljoen euro niet jarenlang ongebruikt op de plank moet blijven, maar geïnvesteerd moet worden in startklare projecten.
3. Kijk naar alternatieve financieringsvormen waarmee infra-uitgaven uitgesmeerd kunnen worden over de levensduur van het object en investeringen naar voren gehaald kunnen worden. Opmerkelijk genoeg zei de minister in juni dat dit onderzoek gaande was, en schrijft hij nu dat het onderzoeksplan eind van het jaar naar de Kamer komt… Hoe zit dat?

Graag een reactie op deze drie punten.

Provincies en gemeenten lopen ook aan tegen exploderende instandhoudingskosten. Die stijgen sneller dan het budget in het Provincie- en Gemeentefonds.

• Willen de bewindslieden dit meenemen in het IBO-onderzoek?

Verkeersveiligheid
De SGP staat voor bescherming van het leven, ook in het verkeer. Ik waardeer de extra investering in veilige N-wegen en de 60 miljoen voor de Investeringsimpuls Verkeersveiligheid, waar we als SGP al langer op aandringen. We kunnen niet accepteren dat het aantal dodelijke verkeersongevallen de afgelopen jaren is toegenomen. Als de Investeringsimpuls van de afgelopen jaren doorgezet wordt, is deze 60 miljoen euro snel op. Dit moet dus een komma zijn en geen punt.
In het voorjaar nam de Kamer een SGP-motie aan waarin verzocht werd om een integrale aanpak voor verkeersveiligheid, inclusief financiële paragraaf, voor de begrotingsbehandeling. Waar blijft deze aanpak?

De SGP heeft moeite met de bezuinigingen op de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid en andere verkeersveiligheidsorganisaties. Er is juist méér in plaats van minder werk te doen. Ik heb daarom een amendement ingediend om hun krachten en expertise beter te benutten voor bescherming van kwetsbare verkeersdeelnemers.

Aanpak regeldruk I&W
Goed dat de bewindslieden werk maken van kostenbesparingen bij bouwprojecten. Met meer expertise binnen Rijkswaterstaat zelf en benutting van praktijkkennis zou al een wereld gewonnen zijn. Deze regelschrap-ambitie zie ik graag terug in het hele I&W-domein. Op milieugebied is die regeldruk voor industrie, glastuinbouw en andere sectoren fors toegenomen. We zijn geschrokken van een recente inventarisatie door het bedrijfsleven . Of je het nu hebt over financiële zekerheidsstelling, bodemvoorzieningen bij tankopslagen, de richtlijn industriële emissies, opslag van salpeterzuur , ik heb het gevoel dat we honderden miljoenen euro’s kunnen besparen zonder dat sprake is van serieuze milieurisico’s.

• Hoe gaan de bewindslieden ervoor zorgen dat bedrijven dit kunnen investeren in échte verduurzaming?

Humanitaire transporten
Tot slot. In verschillende Europese landen krijgen humanitaire transporten naar bijvoorbeeld Oekraïne vrijstelling van tolheffing.

• Wil de minister deze belangeloze inzet ook hier vrijstellen van vrachtwagenheffing?

Wegwerkers verdienen waardering, maar deze vrijwilligers ook!