Natuurherstel zonder maakbaarheidsideologie

De Tweede Kamer debatteerde op donderdag 3 september in commissieverband over Ontwerp Natuurplan. Lees hieronder de bijdrage van SGP-Kamerlid André Flach.

Natuur-herstel-verordening. Het woord proeft niet goed. Als een contradictio in terminis. Natuur is volgens Van Dale alles op aarde wat niet door mensen is gemaakt. Dat wringt met een natuurherstelverordening. Zorg voor de schepping is nodig om soortenrijkdom en een groene leefomgeving te bewaren. Maar ik voel me niet thuis bij een welhaast religieuze maakbaarheidsgedachte, waarbij natuur alleen goed kan zijn als er zoveel hectare van is gerealiseerd, er x aantal typische soorten voorkomen en de depositie onder x mol zit.

• Hoe ziet de minister dit?
• Op welke leest wordt zijn natuurplan geschoeid?

De SGP maakt zich zorgen. Bij de Habitatrichtlijn klonken ook sussende woorden. Het zou geschoeid zijn op de Nederlandse aanpak van de Ecologische Hoofdstructuur, waarbij ambitie gepaard ging met realisme en oog voor wat in gebieden speelde. Dat viel tegen. Ik wil graag voorkomen dat we nu dezelfde kant op gaan.

• Gaat de minister de Natuurherstelverordening zo sober mogelijk interpreteren en implementeren?

Natuurplan
Het is volstrekt onduidelijk waar we op koersen. Het lijkt simpel: voor 2030 moet 30% van het habitatoppervlak dat nu niet in een goede toestand is hersteld worden. Maar, wat is een goede toestand? Het is een klein zinnetje in een document van 250 pagina’s: “voor de natuurherstelverordening is een tijdelijke werkdefinitie voor een goede toestand van habitattypen opgesteld”, “een toestand waarin de drukfactoren en of andere knelpunten… op een zodanig beheersbaar niveau zijn, dat deze niet in de weg staan aan het behalen van de instandhoudingsdoelstelling…”. Een tijdelijke werkdefinitie... Wie gaat dit bepalen Blijft de kdw zo de heilige graal?

Het lijkt simpel: in 2030 moet meer dan 400 hectare wetlands in een goede toestand worden gebracht. Als je dit afpelt, kom je bij de Westerschelde. Dat betekent: of opnieuw honderden hectares ontpolderen of grote zeeschepen niet naar Antwerpen laten varen. We willen ons toch niet in deze fuik laten zuigen?

Het lijkt simpel: er moet 2.300 hectare droge heide bij. Maar, waarom zoveel?
Als je het afpelt, kom je voor de onderbouwing bij een ecologische analyse uit 2014. Daar staat alleen dat er 10 tot 25% bij zou moeten komen, zonder onderbouwing. Dat steekt. De wetenschap zou leidend moeten zijn, maar wordt de wetenschap niet overvraagd? Moet het niet meer een politieke afweging zijn?

Met provincies is afgesproken dat hun opgaves betaalbaar moeten zijn.
Mijn indruk is dat realisatie van de opgeschreven herstelopgave voor honderden vierkante kilometers natuur miljarden gaat kosten.

• Hoe brengt de minister dit bij elkaar?

De minister wil daarbij binnen vier jaar een keer zoveel nieuwe natuur dan eerder de bedoeling was. Waarom deze verdubbeling? Het kost veel geld. Kun je met inzet van dit geld voor beter beheer van bestaande gebieden en meer agrarisch natuurbeheer niet meer natuurwinst bereiken? Het moet gaan om biodiversiteit en natuur en niet om zoveel mogelijk groene vinkjes voor Brussel.

Uitvoeringswet Natuurherstelverordening
Provincies en waterschappen, en zij niet alleen, maken zich zorgen over de voorgelegde Uitvoeringswet. Er worden verantwoordelijkheden toegedeeld en natuurherstelverordeningsactiviteiten vastgelegd zonder dat enigszins duidelijk is wat dit gaat betekenen. Denk aan de potentiële impact van een verslechteringsverbod buiten Natura 2000-gebieden.

• Duwt de minister op de pauzeknop tot die duidelijkheid er wel is?

De wet lijkt aan te sturen op externe werking van NNN-gebieden.

• Gaat de minister voorkomen dat ook activiteiten buiten deze gebieden als natuurherstelverordeningsactiviteit aangemerkt kunnen worden?

Procedure
Tot slot. De Kamer heeft per motie gevraagd om de zienswijzeprocedure en milieueffectrapportage ook te koppelen aan het definitieve Natuurplan met de concrete maatregelen. De Kamerbrief van 26 juni j. is onduidelijk .

• Komt er een zienswijzeprocedure en milieueffectrapportage voor de maatregelen in het definitieve Natuurplan, alvorens deze in Brussel wordt ingediend?