Letten op Mozes' wetten | Regeringsverklaring

De Tweede Kamer debatteerde op woensdag 25 februari met de nieuwe premier Jetten over de regeringsverklaring. Lees hieronder de bijdrage van SGP-fractievoorzitter Chris Stoffer.

Het kan niet anders of onze nieuwe premier heeft hem al ontmoet in zijn tijd aan het Binnenhof. Dat moet in de hal van de oude Tweede Kamer zijn geweest. Daar stond hij namelijk altijd op een vaste plek. Met zijn staf in de hand. Het is de stok waarmee hij zijn volk leidde. Hij staat trouwens op grote hoogte en dat is niet meer dan terecht.

U zult begrijpen dat ik niet over een gewone Nederlandse medeburger spreek. Ik bedoel de profeet Mozes als leider van het volk Israël. Hij staat als een van de grote wetgevers op het kunstwerk in de hal. Mozes bracht het volk Israël de Tien Geboden over, de wet van God. Maar zelfs Mozes was een voorbijganger. Zijn opvolger Jozua kreeg bij zijn aantreden een heel duidelijke opdracht mee: ‘Wijk niet af van de wet van Mozes, naar rechts of naar links, opdat u verstandig zult handelen overal waar u gaat. Dit boek met deze wet mag niet wijken uit uw mond, maar u moet het dag en nacht overdenken, zodat u nauwlettend zult handelen overeenkomstig alles wat daarin geschreven staat. Dan immers zult u uw wegen voorspoedig maken en dan zult u verstandig handelen.’ Een koning in Israël moest altijd een afschrift van de wet van God bij de hand hebben.

Deze week is de leidersstaf van ons volk overgedragen aan het kabinet-Jetten. We zijn benieuwd welke wetten we zullen krijgen van Jetten. Welk advies kunnen we de nieuwe regering en Kamer beter geven dan op Mozes te letten? Zijn aanwezigheid in het parlement roept ons namelijk op om bij onze plannen de wet van God niet uit het oog te verliezen. In het parlement zijn we gewend om te letten op hoger recht waaraan we gebonden zijn. Dan mogen we zeker het hoogste recht niet vergeten. Laat het Woord van God ons beleidskompas en onze aanwijzingen voor de regelgeving zijn. Graag overhandig ik de premier daarom een exemplaar van de Statenbijbel, zoals ik dat ook deed bij premier Schoof. Dan heeft ook deze regering altijd een afschrift van de goede wet van God bij de hand.

In de loop van de formatie heb ik het nodige gezegd over de houding van de SGP richting het nieuwe kabinet. Ik kreeg de indruk dat het kabinet dit signaal heeft opgevangen. We zullen nu moeten gaan zien hoe het kabinet er in de praktijk mee omgaat. Dat geldt ook voor de uitwerking van de bezuinigingen. Die zijn te drastisch en daar maakt de SGP zich grote zorgen over. Denk aan degenen die een WIA-uitkering krijgen. Denk aan hen voor wie langer doorwerken een zware belasting is. Denk aan het belang van voldoende zorg, bijvoorbeeld de beschikbaarheid van huishoudelijke hulp en kraamzorg. Het Sociaal en Cultureel Planbureau waarschuwt dat juist groepen die toch al kwetsbaar zijn, nog harder geraakt worden. Dat komt niet alleen door de losse maatregelen, maar juist ook de stapeling ervan. Meer zorgvuldigheid is vereist om te voorkomen dat burgers in de knel raken. Hoe gaat het kabinet dit waarborgen? Ik heb tijdens het vorige debat een motie ingediend om de AOW-plannen aan te passen. Die zal ik in stemming laten brengen nu het kabinet aan de slag is gegaan.

Ook vindt de SGP het belangrijk dat voorafgaand aan eventuele bezuinigingen duidelijk in beeld is wat de gevolgen voor kwetsbare groepen zijn en hoe onwenselijke effecten worden voorkomen. Hoe pakt het kabinet dat aan?

Overigens verdienen ook onze boeren, ondernemers, scholen en zorgverleners meer ruimte. Zij gaan gebukt onder te veel regels en lasten. Hoe pakt het kabinet die handschoen samen met hen op? Ik wijs bijvoorbeeld op de kritiek van de Onderwijsinspectie dat de stapel wetten en regels te hoog is. En ziet het kabinet bijvoorbeeld het belang van een nationaal ondernemersakkoord?

Vandaag vraagt de SGP in het bijzonder ook aandacht voor het leven, de zondag en het gezin. In de nadagen van het kabinet Rutte-IV is de bescherming van het leven pijnlijk verslechterd. Ik denk bijvoorbeeld aan het afschaffen van de beraadtermijn en het makkelijker verstrekken van de abortuspil. Onbegrijpelijk. En we zien inmiddels de hoogste aantallen abortussen ooit. Een getal van bijna 40.000 mensenlevens, dat kán het kabinet niet negeren. Vindt het kabinet ook dat het verminderen van het aantal abortussen doelstelling van het beleid moet zijn, zoals dat ook het geval was in het meest recente kabinet met deze coalitiepartijen? Is het kabinet bereid om met mij te kijken wat we kunnen doen voor kwetsbare vrouwen en kinderen?

De rustdag is in de boeken van Mozes een heilige zaak. God zet deze dag apart om ieder mens werkelijk tot rust te brengen, van de hoogste heer tot de laagste loonwerker en de vreemdeling. Zelfs het vee profiteerde mee. De rustdag was een verademing na de slavernij van het volk Israël in Egypte. Wie zelf bevrijd is, mag geen systeem in stand houden dat anderen uitput. Ook nu nog is de rustdag een waarschuwing tegen vormen van moderne, individualistische slavernij die de samenleving ontbinden. Een gezamenlijke rustdag stelt een grens aan een economie van 24/7. Erkent de regering in ieder geval het belang van de vrijheid van gemeenten om recht te doen aan de lokale behoeften en koopzondagen te kunnen beperken?

Het gezin is het weefsel dat onze samenleving bijeenhoudt. Ouders en kinderen moeten voldoende tijd en aandacht voor elkaar kunnen hebben, anders nemen klachten van stress en depressie alleen maar toe. Het is daarom alarmerend dat de keuze voor zorg in plaats van arbeid in de belastingheffing nog steeds ongenadig afgestraft wordt. Veel eenverdieners hebben eenvoudigweg geen keuze, omdat zij dagelijks veel zorg moeten en willen verlenen aan hun geliefden. Zij verdienen geen straf, maar steun. In de bestaande onrechtvaardigheid mag het kabinet niet berusten. Gaat de regering de kloof tussen eenverdieners en tweeverdieners structureel verkleinen?

Bij het noemen van de naam Mozes denk ik natuurlijk ook aan het Joodse volk. Het is beschamend dat Joden, bijvoorbeeld studenten aan onze universiteiten, vertrekken naar Israël omdat ze zich hier niet meer veilig voelen. Maar ook de staat Israël wordt aanhoudend bedreigd, bijvoorbeeld in de spanning rond Iran. Kunnen we ervan uitgaan dat het kabinet pal staat voor de veiligheid van Israël?

Sinds de graven van Holland in Den Haag besturen, belijden we al dat de overheid regeert bij de gratie van God. Het betekent dat mensen niet naar willekeur en eigen inzicht mogen heersen. We zijn allemaal gebonden aan het hoogste recht. De SGP wenst het kabinet van harte die bescheidenheid en afhankelijk van God toe. Weet dat velen voor u bidden!