10 november 2026

Koester de bouwers van onze economie

De Tweede Kamer debatteerde op woensdag 11 november in commissieverband over economische veiligheid en digitale autonomie. Lees hieronder de bijdrage van André Flach

Koester de bouwers van onze economie
Gaat het vandaag over graaiers of bouwers, dat is de vraag. Zien we ondernemers als graaiers of als harde werkers die risico nemen en bouwen aan onze economie, onze welvaart? Een sterke, robuuste economie staat of valt met dat ondernemers en bedrijven zich hier veilig weten. Niet alleen qua fysieke veiligheid, maar ook qua overheidsbeleid. Dat je niet van de ene op de andere dag moet vrezen voor het vermogen dat je opbouwt om te investeren in je bedrijf, omdat er een amendement wordt ingediend dat met de botte bijl op de economie inhakt.

De SGP doet met JA21 en BBB juist voorstellen voor lastenverlichting, zoals verhoging van de mkb-winstvrijstelling en behoud van de startersaftrek. Naast minder lasten moet minder regels de ambitie zijn. Na jarenlange, explosieve stijging van regeldruk nam de Kamer gisteren mijn motie aan die een helder doel stelt: de regeldrukkosten mogen niet langer stijgen, maar deze kabinetsperiode moet de regeldruk merkbaar gaan dalen.

Economische veiligheid begint met iets heel eenvoudigs: koester de mensen die onze economie dragen, de bouwers. Óók dat is economische veiligheid. Óók dat is strategische autonomie.

  • Ik vraag de minister: deelt zij deze zorgen die ik voortdurend tegenkom bij ondernemers?
  • En hoe kijkt zij dan naar voorstellen die ingrijpen op onze economie, waarbij ondernemers vandaag als pinautomaat worden ingezet maar waarbij we in de toekomst de rekening krijgen gepresenteerd?

Buurlandentoets
Na deze hartenkreet vraag ik aandacht voor de uitwerking van de buurlandentoets. In een Kamerbrief wordt verwezen naar de bedrijfseffectentoets, waar “standaard rekening wordt gehouden met het gelijk speelveld”. Dat is te mager, want deze toets maakt niet inzichtelijk hoe energieprijzen, subsidies, regelgeving en andere zaken gezamenlijk uitpakken voor onze industrie. Europese beleidsruimte zou hier niet strikter moeten worden ingevuld dan bij onze buren, tenzij een zwaarwegend publiek belang dat vereist. VNO-NCW heeft inmiddels een buurlandentoets ontwikkeld die hieraan invulling geeft.

Is de minister bereid een afzonderlijke landentoets voor de industrie in te voeren als onderdeel van de bedrijfseffectentoets, zodat vóór invoering van nieuw beleid in beeld wordt gebracht of Nederlandse bedrijven zwaarder worden belast dan vergelijkbare bedrijven in relevante buurlanden? (motie?)

Defensie-industrie
Laatst was ik bij een fantastisch bedrijf in mijn dorp Hendrik-Ido-Ambacht dat levert aan Defensie. De SGP wil dat zoveel mogelijk ‘oranje’ bedrijven bijdragen aan de grootschalige opschalingsoperatie die Defensie op dit moment doormaakt, zodat onze economie daar maximaal van profiteert. En dit bedrijf heeft ook mooie orders binnen weten te slepen bij onze krijgsmacht. Tot zover geen vuiltje aan de lucht.

Maar met het opschalen van Defensie zullen ook toeleveranciers moeten opschalen, en daar wringt de schoen. Netcongestie, extra veiligheidseisen en gebrek aan huisvesting gooien roet in het eten. Het kan toch niet zo zijn dat buitenlandse concurrenten er met de opdrachten vandoor gaan, omdat wij onze zaken niet op orde hebben!?

  • Is de minister bereid met haar Defensiecollega knelpunten en oplossingsrichtingen voor maximale Nederlandse participatie te inventariseren?

Ik begreep dat deze minister aanstaande maandag bij de regio Drechtsteden op bezoek gaat om te kijken hoe daar succesvol ruimte wordt geboden voor economische ontwikkelingen.

  • Wil zij bij het maritieme cluster van deze regio eens ophalen waar zij verder tegenaan lopen?

Er moeten toch mogelijkheden zijn om deze bedrijven verder te helpen.

  • Waarom is er voor deze bedrijven bijvoorbeeld geen productiemakelaar beschikbaar bij Defensie?
  • Of waarom merken we deze bedrijven eigenlijk niet aan als defensiekritiek bedrijf zodat zij voor deze projecten gebruik kunnen maken van de prioritaire positie van de defensiesector binnen het ACM-prioriteringskader voor netcongestie?