18 juni 2026

Kabinet gokt opnieuw met stikstofbeleid

SGP-Kamerlid André Flach schreef een opiniebijdrage in de Telegraaf over de stikstofplannen van het kabinet. Lees hieronder zijn opinie.

Zonder actie komen we niet uit het stikstofmoeras. Maar, het kabinet lijkt vooral één knop te kennen: harder ingrijpen in de landbouw. Vanwege de donkere stikstofwolken vanuit Den Haag groeit de angst dat gezinsbedrijven moeten verdwijnen zonder zicht op natuurherstel en vergunningverlening. Dat is politiek gokken met gezinnen en gemeenschappen. Geen natuurbeleid maar afbraakbeleid!

Weinig mensen realiseren zich dat om de hamvraag heen gedraaid wordt: wanneer gaat de natuur erop vooruit, en hoeveel stikstofreductie is daar voor nodig? Dat wil de rechter graag weten. Er wordt al snel gewezen naar kritische depositiewaarden. Maar als je die overal wilt bereiken, kun je de tent wel sluiten. Ook wordt gezegd: als de natuur herstelt, kunnen weer vergunningen afgegeven worden. Wetenschappers wijzen erop dat ondanks forse uitstootverlaging in de afgelopen decennia sprake is van een opgebouwde bodemvoorraad stikstof. Er zijn opnieuw decennia nodig voor natuurherstel door uitstootverlaging. Of er wordt gezegd: geborgde reductie, dan komt het goed. Onlangs stelde de Commissie voor de Milieueffectrapportage een pijnlijke vraag bij de Gelderse zoneringsaanpak: is het wel genoeg? Kortom, je kunt stikstofuitstoot verlagen tot je een ons weegt, maar als je niet kunt laten zien hoe de natuur erop vooruit gaat, ben je nog niet jarig.

Verder vergeet Den Haag dat veel boeren al bezig zijn met reductiemaatregelen op hun erf. Ze krijgen maar bitter weinig erkenning en beloning hiervoor. Het stoort mij dat nu al gesproken wordt over harde, afrekenbare uitstootnormen op bedrijfsniveau, terwijl Den Haag hier nog weinig voor heeft gedaan. Tijdens het bezoek van Chris Stoffer en premier Jetten aan boer van Essen in Uddel zagen we op het erf vooral een hardwerkend boerengezin. Maar in Den Haag staat dit bedrijf op de kaart als ‘piekbelaster’. Zo zijn er veel meer. Ondernemers verdienen een eerlijke kans.

De SGP wil realisme. Stikstofverliezen moeten en kunnen omlaag. Het is op langere termijn goed voor de natuur en nodig om van het stikstofslot te komen. Het is echter niet acceptabel als via zonering tot een kilometer en onwerkbare grondgebondenheidsnormen zo hard ingegrepen wordt dat voor veel agrarische gezinsbedrijven stoppen het hoogst haalbare is. Dat is de dood in de pot voor het platteland. We zien juist positieve energie waar op gebiedsniveau samengewerkt wordt aan emissiereductie: regio en boer aan het roer.

Er is meer dan stikstof. Voor natuurherstel op korte termijn zijn beheermaatregelen, zoals bekalking, en verbetering van de waterhuishouding nodig. Daarbij hoort beter toezicht op natuurbeheer en meer inzicht in het lokale ecosysteem. Voor de broodnodige ontspanning moeten we echt weg bewegen van de eenzijdige focus op stikstof.

Juridisch millimeteren helpt de natuur niet. Ik wil van verwarring naar verbinding. Laat het kabinet kiezen voor realisme met perspectief voor ondernemers. Stop met beleid dat zich vooral uit in nieuwe kaartjes, zones en beperkingen die boerengezinnen en gemeenschappen op slot zetten.