15 juni 2026

Het uur van de uitvoering nadert...

De Tweede Kamer debatteerde op donderdag 11 juni in commissieverband met minister Van den Brink (Asiel en Migratie) over het vreemdelingen- en asielbeleid in Nederland. Diederik van Dijk vertegenwoordigde de SGP. Zijn bijdrage aan het debat is hieronder te lezen.

Het uur van de uitvoering
Het uur-U nadert. De U van Uitvoering, welteverstaan. Vannacht klokslag 0:00 uur treedt het nieuwe migratiepact in werking, en de cruciale vraag is: gaat het werken zoals bedacht? Alle Nederlandse en Europese zeilen moeten worden bijgezet om het pact te laten slagen. De uitvoering is een enorme opgave voor de toelatingsorganisatie van ons land, terwijl de dienst al tegen metershoge stapels aanvragen aankijkt. Daarom nam de Kamer mijn motie aan om te komen met aanvullende maatregelen ter vereenvoudiging en versnelling van de asielbeoordelingsprocedure, en daarbij ook de inrichting en aansturing van de IND-werkprocessen tegen het licht te houden. We moeten voorkomen dat het nog verder vastloopt. Er ligt nu een plan van aanpak voor de lopende aanvragen, maar hoe wordt mijn motie verder opgepakt?

AI-ontwikkelingen
Daarnaast moet de IND qua AI-ontwikkelingen echt een been bijtrekken. Dat zegt de dienst zelf in de laatste Stand van de Uitvoering. Zo heeft de SGP voorgesteld te komen met een proef om live IND-gehoren te vertalen.

  • Graag hoor ik wanneer en hoe deze proef wordt gestart.
  • Welke mogelijkheden ziet de minister verder voor de inzet van AI, en komt het kabinet met een wet om belemmeringen weg te nemen?

Het kan niet zo zijn dat privacywetgeving het grip krijgen op migratie dwarsboomt, zoals bijvoorbeeld bij het uitlezen van mobiele telefoons van asielzoekers. Zeker nu blijkt dat dit het zoveelste punt is waarop Nederland achterblijft bij andere landen. Maar inmiddels zijn ook zeker drie asielbesluiten verworpen vanwege het simpele feit dat IND-medewerkers mogelijk AI hadden gebruikt bij de beslissing. De desbetreffende ambtenaar wist het niet eens zeker meer of hij bij het redigeren van zijn tekst gebruik had gemaakt van AI, maar toch is het besluit afgewezen. En waarschijnlijk zijn dit niet de laatste verworpen IND-besluiten om deze reden. De omgekeerde wereld! Wat gaat de minister hieraan doen?

Kleinschalige opvang
Er gaat bijna geen debat voorbij of er wordt aandacht gevraagd voor kleinschalige opvang, en de minister beaamt braaf dat daar ruimte aan wordt geboden. Ondertussen blijven gemeenten bij COA tegen onmogelijkheden en onwil aanlopen als ze aangeven een kleine azc-locatie op te willen zetten. Het COA hanteert vaak als minimumomvang 150 opvangplekken, terwijl inmiddels alle beetjes helpen. Gaat de minister het COA duidelijk maken dat deze breed gedragen politieke wens nu echt moet worden uitgevoerd?

De SGP is en blijft tegen de spreidingswet, met name vanwege de dwang richting gemeenten. Juist daarom zouden wij graag zien dat gemeenten meer regie over de asielopvang krijgen. De SGP heeft eerder voorgesteld: geef gemeenten de mogelijkheid zelf de opvang te organiseren waarbij zij COA-diensten inhuren. Is de minister bereid te kijken hoe er meer ruimte kan worden geboden aan gemeentelijke exploitatie, zoals gemeenten bepleiten?

Ook het kabinetsplan om nieuwkomers aan het werk te helpen vraagt veel van gemeenten. Hoe wordt gewerkt aan het minimaliseren van het aantal verhuisbewegingen voor asielzoekers?

Glijdende schaal
Op aandringen van de SGP scherpt het kabinet de regels voor intrekking van de verblijfvergunning van criminelen aan. Goed dat een heldere streep wordt getrokken. De brief zullen we later nog bespreken en dan kom ik ook met voorstellen. Voor nu: hoe ziet het vervolgproces voor aanpassing van het Vreemdelingenbesluit eruit, en wanneer treedt die in werking?

Syrische christenen
De situatie van Syrische christenen is in de achterliggende maanden hard achteruitgegaan en er lijkt inmiddels sprake van structurele bedreiging. De islamisering neemt toe en terreurgroepen hebben het voorzien op christenen en andere minderheden. Is de minister bereid het Syrische landenbeleid ten aanzien van religieuze minderheden te herzien?