Heb oog voor minderheden in de Sahelregio

De Tweede Kamer debatteerde op donderdag 1 oktober in commissieverband over de Sahelregio. Lees hieronder bijdrage van Chris Stoffer.

Het vizier van politiek en samenleving is op de Oostflank gericht. Dat is logisch, want Oekraïne ligt dagelijks onder vuur, het luchtruim van NAVO-bondgenoten wordt herhaaldelijk geschonden en dichterbij huis zien we ondermijnende acties rond luchthavens en op het spoor. De vraag is of we voldoende oog hebben voor wat zich afspeelt aan onze Zuidflank.

De SGP maakt zich grote zorgen om de toenemende presentie van Rusland op het Afrikaanse continent – en met name in de Sahel. Landen kopen wapens in bij Rusland en stellen hun grondstoffen ter beschikking in ruil voor ondersteuning tegen jihadisme. De meningen zijn verdeeld of deze steun effectief is of juist voor nieuwe breuklijnen en trauma’s zorgt.

In ieder geval helpt het de militaire regimes van Mali, Burkina Faso en Niger steviger in het zadel. Deze landen zijn bovendien een dankbare haven voor ontwijking van Europese en Amerikaanse sancties.

• Graag hoor ik van de minister wat Nederland en de EU doen om sanctieontwijking via Sahel-landen tegen te gaan.
• Is het kabinet bereid een deel van de extra OS-middelen te benutten om Russische mis- en desinformatie in de Sahel een krachtig tegengeluid te bieden? Ik denk concreet aan het versterken van onafhankelijke lokale media, vooral in het digitale domein.

Laat het opschorten van de samenwerking met de centrale overheden in de AES-landen geen voorbode zijn van volledige isolatie, of opschorting van samenwerking met maatschappelijke organisaties. Dialoog en betrokkenheid blijven de weg voorwaarts. Business case of niet, blijf betrokken! De oproep van de SGP is daarbij tweeledig:

Heb oog voor minderheden. Zeg niet te snel: BZ doet niet aan doelgroepenbeleid.
Minderheden zijn niet zielig, maar marginalisatie is een zeer reële bron van conflict. Zo vindt de huidige crisis in de Sahel zijn oorsprong in de opstand van de Malinese Toearegs in 2012. Investeer daarom in jongerenwerkgelegenheid, voedselverwerkende industrie en oplossingen voor droogte en overstromingen.
Perspectief helpt voorkomen dat achterstelling opnieuw voedingsbodem voor conflict wordt.

Draag bij aan een ring van stabiliteit rond de Sahel. Senegal, Ghana, Ivoorkust, Benin en Togo zijn relatief stabiele landen, maar zien de ellende vanuit de fragiele staten oprukken tot ver binnen de eigen grenzen.

• Is de minister het met de SGP eens dat we meer moeten investeren in de economische groei en weerbaarheid van juist déze landen?
• En ziet de minister daarbij ook de grote kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven, met name in de kustgebieden?

Als we spreken over de bredere Sahelregio mag Nigeria niet ontbreken.
Nergens worden zoveel christenen vermoord als hier. Gemiddeld negen broeders en zusters per dag. Ja, de situatie is complex en de oorzaken van het geweld zijn meervoudig: armoede, zwak bestuur, etnische spanningen, conflict over land, klimaatverandering, noem maar op. Maar laten we Islamistisch extremisme daarbij niet weg-relativeren. Wie deze factor buiten beschouwing laat, kan niet tot een effectieve aanpak komen.

In de marge van de Algemene Vergadering van de VN sprak onze premier met de president van Nigeria over christenvervolging.

• Elkaar aanspreken is één ding, maar ik ben vooral benieuwd welk beroep Nigeria daarbij op Nederland deed.
• Is de minister bereid om te onderzoeken hoe we in Nigeria kunnen bijdragen aan opbouw van het veiligheidsapparaat, zoals we nu al doen in Ivoorkust en Senegal?
• Kan hij toezeggen dat kerkleiders betrokken worden bij humanitaire steun in de bredere regio? Zij genieten autoriteit in de gemeenschap en zorgen ervoor dat de algehele hulprespons effectiever wordt.

De Sahel gaat nadrukkelijk over ónze veiligheid. Instabiliteit brengt vluchtelingenstromen op gang en creëert ruimte voor jihadistische groepen die het ook op Europa gemunt hebben. Business case of niet, blijf betrokken op deze regio!