Beelden van geweld zijn schokkend en onacceptabel!

De Tweede Kamer debatteerde op dinsdag 13 januari met demissionair minister Van Weel (Buitenlandse Zaken) over de Raad Buitenlandse Zaken die op 29 januari plaats zal vinden. Namens de SGP was Chris Stoffer bij dit debat aanwezig. Hij vroeg aandacht voor de situatie in Syrië. Zijn bijdrage aan het debat is hieronder te lezen.

De situatie in Syrië baart de SGP grote zorgen. De beelden van geweld tegen Koerden in Aleppo zijn schokkend en onacceptabel. Minderheden zijn opnieuw doelwit, zoals eerder Druzen en Alawieten aangevallen werden. De SGP heeft daarom samen met de ChristenUnie Kamervragen gesteld. Wij waren al niet optimistisch over de belofte van een vrij Syrië onder interim-president Al-Sharaa, maar we zien dit toekomstbeeld nu wel heel snel verdampen.

Terecht wordt Kamerbreed en door het kabinet het geweld in Iran veroordeeld. Maar we kunnen niet tegelijk wegkijken als een fundamentalistisch regime elders gruwelijkheden begaat tegen zijn eigen bevolking. De SGP is van mening dat de verantwoordelijkheid van Nederland voor Syrië niet minder groot is dan voor Iran, omdat we via de Europese Unie voor meer dan 600 miljoen euro bijdragen aan herstel, hulp en andere vormen van bilaterale steun.

• Ik vraag de minister: welke garantie hebben we dat deze middelen direct of indirect gebruikt worden om minderheden verder in het nauw te brengen?

De overgangsregering gebruikt de EU-steun ook om lokale machthebbers aan zich te binden. Een deel van hen komt uit Idlib en is zelfs onderdeel geweest van de strijdkrachten van Al-Sharaa. Het is dus volstrekt begrijpelijk dat Koerden niet met gevaar voor eigen leven onder hun bewind willen leven.

De SGP concludeert dat het gesprek van Von der Leyen en Costa niet bijster veel indruk gemaakt heeft op de regering van Al-Sharaa. We zagen een kortstondige staakt-het-vuren, maar inmiddels is het geweld van jihadisten tegen Koerden weer in alle hevigheid opgelaaid.

• Wat moet er nog meer gebeuren voordat de EU consequenties gaat verbinden aan het schenden van gemaakte afspraken?
• Is er een moment waarop onze erkenning van Al-Sharaa ter discussie komt te staan? Ik overweeg een motie op dit punt.  

Het zou goed zijn als de Tweede Kamer, net als de Duitse Bondsdag, positie inneemt, om daarmee de druk op de Syrische overgangsregering op te voeren. Bijna 3.000 studenten met roots in Rojava hebben inmiddels een petitie ondertekend die ons oproept de burgerbevolking te bescherming.

Nu de Koerdische wijken in Aleppo na 12 jaar zelfbestuur, ondanks verschillende akkoorden, met geweld zijn ingenomen hebben de mensen in Noord-Oost-Syrië geen enkel vertrouwen meer in de Syrische overgangsregering.

• Is dit hun dank voor het geheel belangeloos opvangen van vele interne ontheemden elders uit Syrië?
• Is dit onze dank voor hun strijd tegen IS?

De SGP ziet nog een gevaar. Het geweld tegen Koerden kan ook grensoverschrijdende gevolgen krijgen. Als de Peshmerga, de strijdkrachten uit Iraaks-Koerdistan, zich ermee gaan bemoeien, zijn de rapen helemaal gaar. Niet voor niets riep Irak al op tot een einde aan het geweld in Aleppo.

• Hoe schat de minister het risico op verdere escalatie in? 
• Kan de minister toezeggen dat hij de situatie van de Koerden in Syrië gaat bespreken met zijn collega’s in Europa en agendeert voor de komende Raad?